Na rynku wydawniczym pojawia się zupełnie nowa propozycja dla wszystkich entuzjastów retrokomputerów. Już we wtorek 23 czerwca 2026 roku zadebiutuje pierwszy numer drukowanego kwartalnika Atari Legacy. Magazyn będzie dostępny do kupienia na całym świecie wysyłkowo, a także fizycznie na półkach salonów Empik w całej Polsce.

To prawdopodobnie jedno z niewielu czasopism na świecie, które w całości powstaje na oryginalnym sprzęcie retro. Każda strona została złożona na komputerze Atari Falcon030, wyposażonym w kartę procesorową CT63 z układem 68060, interfejs CTPCI oraz kartę graficzną Radeon pracującą w rozdzielczości Full HD. Do łamania tekstu wykorzystano program Calamus SL.

W debiutanckim numerze czytelnicy znajdą mnóstwo ciekawych materiałów dotyczących historii, sprzętu oraz sceny. Wśród głównych tematów premierowego wydania znalazły się:

• Obszerny artykuł historyczny o polskiej demoscenie na 8-bitowe Atari.
• Recenzja gry Miracle Boy in Dragon Land.
• Wywiad z autorem wspomnianej produkcji, zdradzający kulisy powstawania tego tytułu.

Wszystkie szczegóły, pełny spis treści oraz opcję składania zamówień można znaleźć bezpośrednio na oficjalnej stronie wydawnictwa.

Po intensywnym okresie eliminowania błędów na różnych platformach, nowa wersja oprogramowania układowego oznaczona numerem 1.6.1 została oficjalnie wydana.

FujiNet to zaawansowany emulator wielu urządzeń peryferyjnych oraz bezprzewodowa karta sieciowa WiFi przeznaczona dla retrokomputerów. Pierwsza ukończona wersja sprzętowa powstała z myślą o 8-bitowych komputerach Atari, a obecnie trwają prace nad wsparciem dla kolejnych systemów. Elementem wyróżniającym to rozwiązanie jest urządzenie sieciowe, czyli NDEV. Pozwala ono starszym maszynom, które nie posiadają wystarczającej mocy obliczeniowej do obsługi stosu TCP/IP, na swobodną komunikację ze współczesnym internetem za pośrednictwem sieci bezprzewodowej. Twórcy przygotowali wirtualne adaptery dla wielu popularnych protokołów, wśród których znajdują się:

• TCP oraz UDP
• HTTP oraz bezpieczne HTTPS (SSL/TLS)
• FTP, TNFS oraz WebDAV
• SSH, TELNET oraz wbudowany parser JSON

Oprogramowanie układowe można zaktualizować za pomocą oficjalnego programu instalacyjnego. Pobierz odpowiednie narzędzie dla swojego systemu operacyjnego bezpośrednio z portalu GitHub.

Alternatywnie, użytkownicy mogą przeprowadzić cały proces bez instalacji dodatkowego oprogramowania. Sprawdź proste w obsłudze narzędzie działające bezpośrednio w przeglądarce.

Po blisko trzech latach oczekiwania światło dzienne ujrzała nowa wersja prawdopodobnie najpopularniejszego i najbardziej wieloplatformowego emulatora ośmiobitowych komputerów Atari oraz konsoli 5200. Projekt Atari800, rozwijany przez zespół doczekał się wydania oznaczonego numerem 6.1.0, które przynosi ogromną liczbę usprawnień i nowych funkcji.

Najważniejsze zmiany i nowości w tej edycji to:

• Pełne wsparcie dla SDL2, które stało się teraz głównym celem wyjściowym, oferując m.in. obsługę shaderów OpenGL, poprawione renderowanie oraz konfigurację przycisków kontrolera.
• Obsługa NetSIO oraz FujiNet, co pozwala na sieciowe SIO przez protokół UDP i łączność z urządzeniami FujiNet.
• Wsparcie dla kontrolerów typu paddle (wiosełka) w trybie SDL2 z niezależną konfiguracją osi i przycisków.
• Zreorganizowana konfiguracja joysticków, gdzie każdy z czterech portów Atari może mieć niezależnie przypisane źródło wejściowe.
• Obsługa nowych typów kartridży, w tym JCart oraz DCart, a także alternatywne mapowanie klawiszy dla gry Bounty Bob Strikes Back! na Atari 5200.
• Rozszerzenia API biblioteki libatari800, usprawnienia w monitorze oraz dodanie funkcji turbo i szybkiego zapisu/odczytu stanu.

Oficjalną listę zmian oraz pliki do pobrania zawiera strona z wydaniem. Wszystkich zainteresowanych rozwojem kodu źródłowego zapraszamy bezpośrednio na repozytorium projektu.

Dla miłośników 16-bitowców z rodziny Atari ST pojawiło się wyjątkowe narzędzie uruchamiane bezpośrednio w przeglądarce internetowej. Atari Floppy Image Toolkit łączy w sobie system zarządzania plikami, edytor dyskowy, emulator oraz aplikacje systemowe, a wszystko to podane w klasycznej oprawie wizualnej interfejsu graficznego GEM.

Aplikacja wspiera formaty ST, MSA oraz ZIP, pozwalając na jednoczesne załadowanie do 20 obrazów dyskietek. Wirtualna partycja systemowa oferuje dostęp do wielu przydatnych i znanych programów, między innymi:

• Narzędzia do podziału i scalania obrazów TOS ROM na potrzeby wypalania pamięci EPROM.
• Skaner antywirusowy sprawdzający sektory rozruchowe i pliki.
• Niskopoziomowy edytor sektorów z wbudowanym generatorem bootsektorów.
• Uniwersalny dekompresor obsługujący klasyczne metody pakowania z epoki.
• Panel mapujący geometrię dysku oraz bloki alokacji w czasie rzeczywistym.

Narzędzie wyposażono również w zaawansowaną przeglądarkę plików graficznych, przeglądarkę czcionek systemowych oraz moduł odtwarzania muzyki chiptune z emulacją układu Yamaha YM2149. Całość uzupełnia zintegrowany emulator Atari ST oparty na silniku EstyJS.

Odwiedź oficjalną stronę projektu i wypróbuj nowe narzędzie.

Ilmenit zaprezentował swój najnowszy projekt pod tytułem Delete Me Hard. Jest to strzelanka zręcznościowa, która przenosi graczy w świat abstrakcyjnej walki z wężem DELETE_ME. Gra, która zaczęła się jako żart na forum AtariAge, przekształciła się w rozbudowaną produkcję oferującą 30 poziomów wyzwań.

Rozgrywka opiera się na przetrwaniu i eliminacji segmentów węża, przy jednoczesnym zarządzaniu zasobami na arenie. Kluczowym elementem jest walka o żywność, która przyciąga przeciwnika, co pozwala na strategiczne sterowanie jego ruchem i tworzenie okazji do ataku.

Najważniejsze cechy gry:

• Kampania obejmująca 30 poziomów, w tym starcia z bossami.
• System ulepszeń pozwalający na rozwijanie statystyk postaci oraz broni.
• Tryb dla dwóch graczy z wydłużonym wężem i większą liczbą dronów.
• Dostęp do różnorodnych broni specjalnych, takich jak granaty, bumerangi czy pociski przebijające.

Więcej informacji oraz możliwość pobrania gry znajdziecie na stronie projektu. Historia powstania projektu opisana jest na forum AtariAge.

Dla wszystkich użytkowników systemów masowych na komputerach Atari mamy znakomitą wiadomość. Światło dzienne ujrzała właśnie najnowsza wersja pakietu HDDRIVER oznaczona numerem 13.00, która przynosi ogromną liczbę usprawnień oraz gruntowne odświeżenie kodu.

Oto zestawienie najważniejszych nowości i zmian wprowadzonych w tym wydaniu:

• Zintegrowano ramdysk nowej generacji, który działa jako pełnoprawny napęd SCSI i wspiera standardy XHDI oraz SCSI Driver. Może mieć rozmiar do 255 MiB, wykorzystuje Alternate-RAM i jest konfigurowalny z krokiem co 1 MiB.
• Wprowadzono wsparcie dla 32-bitowego DMA przy transferach SCSI dla płyt Suska-IV, co automatycznie przyspiesza przesyłanie danych.
• Przyspieszono transfery ACSI i SCSI w sytuacjach, gdy ograniczenia sprzętowe uniemożliwiają bezpośredni zapis do pamięci i wymagają bufora FRB (dotyczy to m.in. modeli ST i Falcon z Alternate-RAM).
• Ulepszono automatyczne wykrywanie portów IDE, zwłaszcza na sprzęcie, który nie posiada oficjalnego wsparcia.
• Przeprowadzono kompletny przegląd kodu sterownika. W efekcie wersja trzynasta jest najbardziej kompaktowym wydaniem od ponad 25 lat, zajmując o jedną czwartą mniej miejsca niż wersja 7.93.
• W programie HDDRUTIL ulepszono inicjalizację partycji, dodając możliwość ustawienia kompatybilności z TOS oraz opcjonalne wpisywanie sektorów na klaster.
• Przy podziale nośnika na partycje wprowadzono opcję określenia maksymalnego rozmiaru partycji, ułatwiając tworzenie struktur optymalnych dla danego systemu operacyjnego.
• Wprowadzono automatyczne wyrównywanie partycji do granic 8 sektorów przy schemacie GPT, co znacznie podnosi wydajność na kartach pamięci oraz dyskach SSD.
• Edytor GPT obsługuje teraz 64-bitowe numery sektorów i pozwala na pełną edycję atrybutów, dodawanie, usuwanie, przesuwanie oraz sortowanie wpisów bez utraty danych na pozostałych partycjach.
• Dla GPT dodano możliwość tworzenia na jednym nośniku partycji dla różnych platform, takich jak TOS, Windows, macOS czy Linux. Program automatycznie tworzy systemy plików FAT16 i FAT32.
• Wzbogacono narzędzie o funkcję testowania urządzeń i sterowników pod kątem zgodności z kluczowymi standardami Atari, bez konieczności pobierania osobnego pakietu testowego.

Aktualizacja do wersji trzynastej jest darmowa dla każdego, kto zakupił pełną wersję lub upgrade programu HDDRIVER 12 od kwietnia tego roku. Do dyspozycji użytkowników została oddana także nowa wersja demonstracyjna. Zapraszamy do odwiedzenia strony producenta.

Phaeron udostępnił kolejną wersję testową swojego flagowego emulatora. Altirra 4.50 test 12 skupia się przede wszystkim na eliminacji drobnych błędów oraz znacznym usprawnieniu emulacji kultowego plotera Atari 1020.

Wśród najważniejszych zmian w najnowszym wydaniu znalazły się:

• Naprawienie błędu, przez który funkcja automatycznego uzupełniania nazw plików nie działała poprawnie, jeśli nazwa zaczynała się od cyfry.
• Całkowite przebudowanie emulacji kolorowej drukarki i plotera Atari 1020 na podstawie szczegółowych testów fizycznego urządzenia.

Dokładne testy sprzętowe wykazały, że Atari 1020 zachowuje się zupełnie inaczej niż podobne urządzenia z tamtej epoki, na przykład Commodore VIC-1520. Ploter od Atari nie zatrzymuje się na fizycznej krawędzi, lecz kontynuuje rysowanie wirtualnie w zakresie od -32767 do +32767, obcinając widoczny obraz do standardowego obszaru poziomego 0-480. Inaczej wygląda także przetwarzanie liczb: wartości spoza zakresu są resetowane do zera, notacja naukowa nie jest zaokrąglana do zera (np. 3E-5 jest odczytywane jako 3), a urządzenie nie rozróżnia przecinków od średników. Unikalną cechą Atari 1020 jest również możliwość łączenia komend w jednej linii za pomocą gwiazdki.

Odkryto także kilka specyficznych błędów oryginalnego oprogramowania układowego drukarki. Próba wyjechania poza zakres pozycji powoduje reset urządzenia, a wysłanie sekwencji C132 zmusza je do niekończącej się zmiany pisaków. Najbardziej zaskakujące jest jednak to, że drukarka akceptuje znak końca linii jako separator argumentów. Pozwala to na dzielenie komend graficznych między różne linie, co może prowadzić do nietypowego zachowania sprzętu i umożliwia wstrzykiwanie sekwencji ESC w środku instrukcji rysowania.

Pliki oraz szczegółowy dziennik zmian można znaleźć w wątku na forum AtariAge.

To, co jeszcze niedawno wydawało się niemożliwe, staje się faktem na naszych oczach. W1k podjął próbę stworzenia wersji demonstracyjnej kultowej gry Another World na ośmiobitowe komputery Atari. Choć pierwsze podejście do realizacji intra sprzed dwóch miesięcy nie zwiastowało sukcesu i charakteryzowało się bardzo wolnym działaniem, autor nie poddał się i diametralnie zmienił swoje podejście do projektu.

Na początku czerwca prace ruszyły od nowa. Tym razem twórca wykorzystał Pythona do zaawansowanych symulacji, obliczeń oraz weryfikacji danych, a także posiłkował się wsparciem sztucznej inteligencji. Efekt tych prac jest zdumiewający, ponieważ udało się stworzyć nie tylko płynniejsze intro, ale również stosunkowo grywalną produkcję. Choć gra wciąż potrafi zwolnić w bardziej złożonych i gęstych graficznie momentach, głównym celem autora pozostaje dalsza optymalizacja kodu.

Projekt oferuje funkcję wykrywania dodatkowego sprzętu. W miarę płynną rozgrywkę zapewnia użycie akceleratora Rapidus, po wykryciu którego silnik automatycznie przełącza się na tryb generowania grafiki o wyższym poziomie szczegółów. Warto również dodać, że testujący mogą swobodnie zmieniać lokacje w grze poprzez naciśnięcie klawisza C.

Dla wszystkich ciekawych tego, jak produkcja radzi sobie w akcji, dostępna jest wideo relacja. Materiał prezentujący działanie gry z wykorzystaniem dodatkowego akceleratora przygotował Peri Noid na swoim kanale.

Osoby zainteresowane przetestowaniem tego dema na własnym sprzęcie lub emulatorach mogą już teraz pobrać pliki. Są one udostępnione w wątku na naszym forum.

Jakub Husak, znany atarowski muzyk i programista, stworzył nowe narzędzie o nazwie Atari Action! Compiler. Jest to specjalne środowisko uruchomieniowe (sandbox) napisane w języku C, które wykorzystuje emulator fake6502 do emulacji procesora MOS 6502.

Projekt pozwala na kompilowanie plików źródłowych Action! wprost na współczesnych systemach operacyjnych, bez potrzeby uruchamiania pełnego emulatora Atari. Narzędzie emuluje oryginalny kartridż Action! w czystym 8-bitowym środowisku, gdzie emulowany jest wyłącznie procesor, a zegar systemowy zwiększa się z każdą wirtualną ramką.

Najważniejsze cechy i możliwości programu:

• Brak narzutu systemu operacyjnego DOS, dzięki czemu dla kodu dostępna jest niemal cała pamięć od początku do adresu 0x93ff.
• Automatyczna konwersja znaków końca linii z formatu Unix/PC na format używany przez Atari.
• Możliwość podglądu wywołań bibliotecznych Action! podczas procesu kompilacji.
• Funkcja zapisu pełnego obrazu pamięci komputera do pliku w celu późniejszej analizy.
• Opcja przekazywania parametrów początkowych odpowiadających oryginalnej instrukcji SET.

Aplikacja znajduje się obecnie w fazie alfa, co oznacza, że mogą w niej występować błędy, jednak standardowe procedury kompilacji działają bezproblemowo. Do poprawnego działania wykorzystywany jest ROM z wersji XL.

Kod źródłowy oraz pełna dokumentacja techniczna projektu zostały udostępnione dla wszystkich zainteresowanych. Oficjalne repozytorium znajduje się w serwisie GitHub.

Avery Lee, twórca jednego z najlepszych emulatorów 8-bitowego Atari, zaprezentował kolejną wersję testową oznaczoną numerem 4.50 test 11. Najnowsza kompilacja przynosi poprawki drobnych błędów oraz zupełnie nową, eksperymentalną funkcję ułatwiającą obsługę programu.

Wśród najważniejszych zmian w tej wersji warto wymienić:

• Naprawienie błędu, przez który opcja zakończenia pracy w menu bocznym przestała prawidłowo działać.
• Dodanie nowego, szybkiego paska skrótów w prawym dolnym rogu ekranu.

Nowy pasek pojawia się automatycznie po najechaniu kursorem myszy w okolice prawego dolnego rogu okna. Jest to eksperyment mający na celu zapewnienie łatwiejszego dostępu do najczęściej używanych funkcji. Obecny układ ikon jest stały, ale w przyszłości ma stać się w pełni konfigurowalny. Zestaw szybkich poleceń obejmuje między innymi konfigurację, montowanie obrazów, tryb warp, pauzę, twardy i miękki reset, a także przełączanie systemów wideo pomiędzy NTSC i PAL. Funkcję tę można wyłączyć w ustawieniach interfejsu użytkownika.

Wątek z plikami do pobrania oraz szczegółowym opisem zmian można znaleźć na forum AtariAge.