Na platformie GitHub pojawił się interesujący projekt o nazwie ASH (the Atari SHell), który przynosi powłokę w stylu Unix do 8-bitowych komputerów Atari z serii XL/XE wyposażonych w 64 KB pamięci RAM. Narzędzie to ma za zadanie zastąpić tradycyjne menu DOS, umożliwiając wygodne przeglądanie zawartości dyskietek oraz bezpośrednie uruchamianie programów w formacie XEX.

Najważniejsze cechy i możliwości programu:

• Projekt nie wymaga ładowania tradycyjnego systemu DOS do pamięci komputera.
• Aplikacja odczytuje pliki i katalogi z dyskietek sformatowanych w systemie DOS 2.x oraz MyDOS bezpośrednio sektor po sektorze za pośrednictwem magistrali SIO.
• Dzięki wykorzystaniu standardowych procedur operacyjnych SIO, powłoka współpracuje z dowolnymi napędami dyskietek oraz nowoczesnymi urządzeniami emulującymi nośniki, takimi jak SIO2SD, SDrive czy FujiNet.

Wszystkich zainteresowanych wypróbowaniem tego rozwiązania zachęcamy do odwiedzenia oficjalnego repozytorium projektu, gdzie znajduje się kod źródłowy oraz dodatkowa dokumentacja.

Więcej informacji o tym narzędziu można znaleźć bezpośrednio na stronie serwisu GitHub.

Avery Lee (Phaeron) nie zwalnia tempa i udostępnił kolejną wersję testową swojego flagowego emulatora 8-bitowego Atari – Altirra 4.50 test 23. Wydanie przynosi garść usprawnień w emulacji sprzętu, optymalizacje graficzne oraz poprawki zgłoszonych błędów.

Lista najważniejszych zmian w najnowszej kompilacji obejmuje:

• Usunięcie problemu z okazjonalnym zawieszaniem się automatycznego ukrywania paska podręcznego.
• Naprawę efektu bloom przy ekstremalnych poziomach powiększenia obrazu.
• Usprawnione filtrowanie pionowe dla tekstur dot mask oraz optymalizację generowania masek z wykorzystaniem instrukcji AVX2.
• Wsparcie dla warstw pamięci powyżej banku 0 oraz szybkich warstw pamięci w niestandardowych urządzeniach.
• Dodanie przykładowego urządzenia (tzw. custom device) dla operacji sprzętowego mnożenia i dzielenia emulującego rozwiązanie z karty Antonia 2.
• Lepsze dopasowywanie referencji do firmware oraz poprawioną obsługę opcji automatycznego wyboru w stanach zapisu.

Więcej informacji oraz pliki do pobrania w wątku na forum AtariAge.

Andreas Kromke, autor znanego chyba wszystkim "dużoatarowcom" systemu MagiC oraz modyfikacji KAOS TOS, powrócił z nową wersją oznaczoną numerem 6.30. W skład udostępnionego pakietu wchodzi również MagxDesk 5. Co najważniejsze dla społeczności, system przeszedł na model Open Source i jest teraz dostępny na licencji GNU GPL v3.

Wraz z nowym wydaniem autor otworzył pełne repozytorium zawierające kody źródłowe dla Atari oraz platform powiązanych. W udostępnionych zbiorach dla procesorów z rodziny 68k znalazły się między innymi:

• TOS oraz KAOS, czyli udoskonalony wariant TOS-u z poprawionymi ponad 80 błędami.
• MagiX oraz MagiC przeznaczone dla komputerów Atari.
• MagiCMac, MagicMac X oraz AtariX dla systemów operacyjnych firmy Apple na procesorach PPC oraz Intel.
• Narzędzia deweloperskie, w tym interpretery linii poleceń MCMD, CMD, KCMD, deasembler DIS 68k, biblioteki i wersje demonstracyjne.

Kod źródłowy oraz pliki projektu można pobrać bezpośrednio z repozytorium.

Phaeron przygotował kolejną porcję poprawek i nowości w emulatorze Altirra. W najnowszej wersji skupiono się na rozbudowie obsługi wirtualnych napędów dysków, poprawkach renderowania obrazu oraz usunięciu błędów w emulacji procesora 65C816.

Kluczowe zmiany i nowości w tej kompilacji:

• Montowanie folderów jako dysków wirtualnych pozwala na użycie formatów gęstości Enhanced oraz Double Density, a także składni ścieżki atvdisk:// umożliwiającej przekazywanie dodatkowych parametrów.
• Przywrócono dawne zachowanie zmiennej IN.outputSize, co rozwiązuje problemy z działaniem starszych shaderów użytkowników.
• Maska ekranu omija zniekształcenia geometrii, zapobiegając powstawaniu artefaktów przy skalowaniu, oraz poprawiono wybór aktywnej zakładki w oknie efektów ekranowych.
• Wyeliminowano błędy związane ze znakami spoza zakresu ASCII w ścieżkach plików stanów emulatora.
• Wprowadzono szereg poprawek dla procesora 65C816, w tym obsługę rozkazu COP, trybu adresowania (dp,X), instrukcji SEI, trybu dziesiętnego oraz modułu debuggera.

Więcej szczegółów oraz pliki do pobrania na forum AtariAge.

SpartaDOS X to zaawansowany system operacyjny dla 8-bitowych komputerów Atari, który cieszy się ogromną popularnością wśród użytkowników i jest stale rozwijany przez grupę DLT.

W nowej wersji oznaczonej numerem 4.51 wprowadzono szereg ważnych poprawek i usprawnień. Wybrane zmiany obejmują:

• Naprawę obsługi kartridży przelotowych w wersji dla SuperCart.
• Poprawę nazwy wersji dla MyIDE-II.
• Prawidłową inicjalizację pamięci przez urządzenie NUL podczas operacji odczytu.
• Usunięcie błędu powodującego awarię systemu podczas rozruchu z wybraną opcją pamięci USE NONE.
• Dodanie przełącznika /N dla poleceń DATE i TIME w celu pomijania znaku końca linii.
• Dodanie nowego przełącznika /Q w poleceniu SIOSET wyciszającego komunikaty.

Wszystkie szczegóły dotyczące wydania oraz pełną listę zmian można znaleźć w oficjalnym dokumencie.

Pobierz najnowszą wersję systemu z oficjalnej strony.

Ukazała się nowa odsłona emulatora Test7800 oznaczona numerem 0.9.0. Aktualizacja przynosi sporo nowości w obsłudze specyficznych typów kartridży oraz szereg poprawek związanych z emulacją sprzętu.

Lista najważniejszych nowości:

• Dodano obsługę kartridży typu mRAM, wykorzystywanych między innymi przez prototyp gry Rescue on Fractalus.
• Wprowadzono mapowanie Souper znane z produkcji Rikki & Vikki (dźwięk boop nie jest jeszcze zaimplementowany).
• Zmieniono proporcje pikseli ekranu, które nie są już idealnie kwadratowe i zyskały właściwy dla platformy wygląd.
• Dodano opcję wiersza poleceń -pokey, umożliwiającą precyzyjne wskazanie adresu układu dźwiękowego, na przykład pod adresem $0450.

Wśród wyeliminowanych błędów znalazły się:

• Poprawiono obsługę wiosełek (paddle), co rozwiązało problem z ograniczonym zakresem ruchu w grach takich jak Crazy Brix.
• Dodano brakujące nazwy plików w komunikatach ładowania kartridży typu ELF, flat oraz mRAM.
• Naprawiono czyszczenie rejestrów audio przy resecie, zapobiegając odtwarzaniu dźwięków z poprzedniego programu.
• Skorygowano częstotliwość taktowania układu RIOT, którego timery odliczały czas zbyt szybko.

Więcej szczegółów oraz pliki do pobrania można znaleźć na stronie projektu.

Logiker ogłosił szóstą edycję popularnego konkursu ATASCII Compo, w którym pasjonaci grafiki tekstowej na małe Atari mierzą się w tworzeniu prac z wykorzystaniem zestawu znaków ATASCII.

Harmonogram tegorocznej edycji przedstawia się następująco:

• Termin nadsyłania prac mija 9 listopada 2026 roku o godzinie 18:00 CET.
• Prezentacja nadesłanych prac odbędzie się 13 listopada 2026 roku o godzinie 19:00 CET.
• Głosowanie potrwa do 16 listopada 2026 roku do godziny 23:59 CET.
• Ogłoszenie wyników zaplanowano na 17 listopada 2026 roku o godzinie 19:00 CET.

Zainteresowanych udziałem zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowymi wytycznymi, które określają oficjalne zasady konkursu.

Przed przystąpieniem do rywalizacji warto również sprawdzić podsumowanie i obejrzeć prace z poprzednie edycję na wideo.

Wszystkie aktualności, formularz zgłoszeniowy oraz archiwalne prace znajdziecie na oficjalnej stronie compo.

Firma Atari oficjalnie zapowiedziała The 800XL, czyli nowoczesną wersję klasycznego komputera ośmiobitowego. Urządzenie wiernie odtwarza wygląd pierwowzoru, wprowadzając szereg ulepszeń dostosowanych do współczesnych monitorów i telewizorów.

Nowa konstrukcja oferuje pełnowymiarową mechaniczną klawiaturę, wbudowany interpreter Atari BASIC oraz gniazdo kartridża, który obsługuje większość modułów z grami i programami dla Atari 400, 800, XL oraz XE. W zestawie znajduje się również odświeżony kontroler THECXSTICK wyposażony w osiem przycisków funkcyjnych.

Wśród najważniejszych funkcji urządzenia wymienić należy:

• Bezpośrednie wyjście wideo HDMI pozwalające na łatwe podłączenie do nowoczesnych odbiorników.
• Dwadzieścia pięć wbudowanych, klasycznych gier dostępnych od razu po uruchomieniu sprzętu.
• Cztery porty USB-A przeznaczone do podłączania pamięci przenośnych oraz dodatkowych kontrolerów.
• Wsparcie dla oprogramowania XL/XE oraz dla konsoli Atari 5200. 
• Możliwość uruchamiania własnych programów z nośników USB z obsługą obrazów dyskietek, kaset oraz kartridży.

Więcej szczegółów oraz oficjalna specyfikacja na stronie producenta.

Pojawiła się nowa wersja aplikacji CAS2Audio w wersji 1.0.9, która pozwala na odtwarzanie obrazów taśm dla 8-bitowych komputerów Atari na urządzeniach z systemem Android. Aktualizacja ta przynosi gruntowną przebudowę kodu na nowoczesną architekturę opartą o wzorzec MVVM.

Główne zmiany i usprawnienia:

• Pełna obsługa dynamicznych zmian konfiguracji – obracanie ekranu czy zmiana trybu nocnego nie przerywają odtwarzania.
• Nowa pozycja w menu pozwalająca na całkowite zamknięcie aplikacji.
• Znaczne zmniejszenie rozmiaru pliku instalacyjnego z 23 MB do około 3 MB dzięki optymalizacji.

Wszystkie szczegóły oraz pliki do pobrania można znaleźć na stronie wydania.

Kod źródłowy projektu dostępny jest w publicznym repozytorium.

Ukazała się nowa wersja przeglądarki internetowej HighWire oznaczona numerem 0.5.0 Beta 4. Wydanie to przynosi liczne poprawki błędów oraz długo wyczekiwane wsparcie dla procesorów 68000 i ColdFire.

Kompilacja dla procesora 68000 korzysta z programowej emulacji liczb zmiennoprzecinkowych, natomiast wersje dla 68020-60 oraz ColdFire wykorzystują sprzętowy FPU. Przygotowano także lżejszy wariant bez obsługi SSL, przeznaczony do przeglądania stron lokalnych oraz korzystania z serwerów proxy HTTP.

Wśród najważniejszych nowości i ulepszeń w tej wersji warto wymienić:

• Obsługę funkcji kopiuj i wklej dla tekstu.
• Wsparcie dla animowanych plików GIF.
• Opcjonalny bufor ekranu.
• Znacznie ulepszoną implementację standardów Flexbox oraz CSS Grid.
• Wsparcie dla position fixed, jednostek viewport oraz właściwości line-height.
• Stylowane przyciski, pola tekstowe oraz dynamiczne pseudoklasy focus.
• Wznawianie przerwanych pobierań plików.
• Przełączniki konfiguracyjne w czasie działania dla formatów SVG, WebP, HTTPS, animacji GIF i bufora ekranu.

Więcej szczegółów oraz pliki instalacyjne znajdziecie na oficjalnej stronie projektu.