Po ponad trzech dekadach popularny STOS BASIC doczekał się przebudowy bezpośrednio z oryginalnych kodów źródłowych w asemblerze z 1989 roku. Nowa wersja, oznaczona jako STOS BASIC V5.5 ALPHA, została dostosowana do współczesnych konfiguracji sprzętowych i jest dostępna do pobrania całkowicie za darmo.

Oryginalny STOS został napisany pod koniec lat 80. z myślą o komputerze Atari 520ST z procesorem 8MHz. Uruchomienie go na nowszych maszynach, takich jak Falcon, system EmuTOS, akceleratory 68030 czy po prostu w szybkich emulatorach, zazwyczaj kończyło się awarią lub błędami graficznymi. Głównym celem wersji V5 było zapewnienie poprawnego działania środowiska na każdym sprzęcie oraz zwiększenie wydajności, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kompatybilności ze starymi kodami źródłowymi.

Prace nad projektem trwały miesiące i wymagały rekonstrukcji niekompletnych źródeł, dekompilacji loadera oraz żmudnego testowania na realnym sprzęcie i emulatorach. W efekcie nowa wersja przynosi szereg kluczowych usprawnień:

• Działanie na nowoczesnym sprzęcie i systemach, w tym Falcon, EmuTOS oraz pod akceleratorami.
• Ogólny wzrost wydajności średnio o 14 procent dzięki zastąpieniu wywołań opartych na pułapkach (TRAP) bezpośrednimi odwołaniami oraz optymalizacji kompilatora. Niektóre operacje, takie jak FILL czy COPY, przyspieszyły o 30 do 50 procent.
• Liczne poprawki w edytorze, w tym naprawa funkcji LIST, która na szybkich maszynach przewijała się zbyt szybko, czy eliminacja błędów typu bus-error przy wyjściu do pulpitu.
• Sto procent kompatybilności wstecznej z wersją V2.06. Stare listingi programów działają bez potrzeby wprowadzania jakichkolwiek zmian.
• Usunięcie wielu krytycznych błędów z przeszłości, takich jak uszkadzanie pamięci przez kompilator czy błędy graficzne pod Falcon TOS.

Wszystkich zainteresowanych testowaniem nowej wersji zapraszamy na stronę projektu, gdzie można znaleźć pliki do pobrania.

Trwają zaawansowane prace nad przeniesieniem absolutnego klasyka gier strategicznych czasu rzeczywistego, czyli wydanego w 1995 roku Command & Conquer, na 16-bitowe komputery Atari ST. Projekt ten stanowi ogromne wyzwanie techniczne, biorąc pod uwagę ograniczenia sprzętowe platformy w porównaniu do oryginalnych wymagań wersji dla komputerów PC.

Oryginalna wersja DOS działała w 256 kolorach, podczas gdy port dla Atari ST musi zmieścić się w palecie zaledwie 16 barw. Autor projektu wykonał tytaniczną pracę nad redukcją kolorów, zachowując przy tym unikalny i rozpoznawalny styl wizualny tej produkcji.

Aktualne wymagania sprzętowe gry są dość wysokie ze względu na wczesny etap optymalizacji kodu, jednak twórca planuje ich obniżenie w przyszłości. Do uruchomienia obecnej wersji potrzebne są następujące konfiguracje:

• Minimum: procesor 68000 8 MHz, 10 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.
• Zalecane: procesor 68020 lub szybszy 32 MHz, 14 MB pamięci RAM, układ Blitter oraz dźwięk DMA.

Obecnie do płynnej rozgrywki wymagane jest posiadanie Atari Falcon, Atari STe z kartą przyspieszającą lub skorzystanie z dobrodziejstw emulatora Hatari. Kod źródłowy projektu bazuje na oficjalnie udostępnionym kodzie Command & Conquer Remastered Collection oraz społecznościowym projekcie Vanilla-Conquer, a całość jest dostępna publicznie na licencji GPLv3.

W procesie tworzenia autor wspomagał się nowoczesnymi narzędziami, w tym cross-kompilatorem GCC oraz algorytmami sztucznej inteligencji, które pomogły w konwersji grafik do 16 kolorów oraz w tłumaczeniu sekcji napisanych pierwotnie w asemblerze x86.

Osoby zainteresowane projektem mogą pobrać pliki bezpośrednio ze strony serwisu Itch.io. Dostępny jest również krótki materiał wideo, na którym można zobaczyć nagranie z rozgrywki.

Avery Lee przygotował kolejną, oznaczoną numerem trzynastym, wersję testową swojego flagowego emulatora 8-bitowych komputerów Atari. W tym wydaniu autor skupił się na poprawkach błędów, usprawnieniach interfejsu oraz dokładniejszej emulacji urządzeń peryferyjnych.

Najważniejsze zmiany wprowadzone w tej wersji obejmują następujące elementy:

• Naprawienie błędu menu kontekstowego, w którym niektóre opcje kopiowania tekstu nie stawały się szare, gdy nie zaznaczono żadnego tekstu.
• Dodanie nowego podmenu widoku do paska szybkiego dostępu.
• Automatyczne wyłączanie śledzenia procesora przez debugger w momencie przerwania komendy go-traced.
• Naprawienie błędu związanego z obcinaniem grafiki w emulacji plotera Atari 1020.
• Dodanie opcji dokładnego kroku linii dla Atari 1020, która przełącza rysowanie na algorytm Bresenhama, co zwiększa wierność odwzorowania, ale generuje więcej segmentów linii.

Archiwa zawierające pliki binarne oraz pełny kod źródłowy nowej wersji testowej można pobrać bezpośrednio z wątku na forum dyskusyjnym AtariAge.

Po niemal 21 latach od ostatniego wydania pojawiła się nowa aktualizacja dla CT60 TOS 1.03c. Wersja oznaczona jako 1.03e przynosi pakiet poprawek, które Mikro gromadził przez lata. Nowe oprogramowanie układowe jest w pełni kompatybilne ze wszystkimi wersjami rozszerzeń CT60, CT63 oraz CT60e dla Atari Falcon030.

Wśród najważniejszych zmian i usprawnień w tej edycji znalazły się:

• Przeniesienie wybranych modyfikacji z CTPCI TOS 2.02.
• Naprawienie specyficznego zachowania systemu po zakończeniu testu pamięci ST/TT RAM.
• Rozwiązanie problemu spowolnienia działania emulowanych instrukcji w CT60 TOS.
• Usunięcie błędu powodującego uszkadzanie logo Atari na kartach graficznych SuperVidel.
• Zablokowanie wykrywania wewnętrznych i zewnętrznych zegarów wideo przy obecności SuperVidel, co zapobiega zawieszaniu się systemu przy starcie.
• Poprawienie odwróconych flag podwójnych linii oraz przeplotu podczas przełączania pomiędzy trybami RGB i VGA.
• Skasowanie kodu odpowiedzialnego za pięciosekundowe opóźnienie pamięci podręcznej, które wpływało negatywnie na wydajność gier.
• Usunięcie zbędnego kodu restartu, tworzenia plików oraz komunikatów związanych z CT60TEMP w panelu CT60CONF.CPX.
• Umożliwienie łatwej kompilacji programów Flash060 oraz CT60CONF.CPX bezpośrednio z archiwum źródłowego.

Wszystkie pliki oraz szczegółową listę zmian można znaleźć bezpośrednio w oficjalnym repozytorium projektu.

Dla wszystkich miłośników przenośnej konsoli Atari Lynx mamy świetną wiadomość. Ukazała się nowa wersja emulatora Gearlynx oznaczona numerem 1.2.14. Ten wieloplatformowy program napisany w C++ oferuje bardzo wysoką dokładność emulacji i działa na systemach Windows, macOS, Linux, BSD oraz jako rdzeń w RetroArch.

Gearlynx wyróżnia się wieloma zaawansowanymi funkcjami, wśród których warto wymienić:

• Wsparcie dla całego komercyjnego katalogu gier oraz większości produkcji homebrew i demoscenowych.
• Możliwość wyboru emulacji konkretnego modelu sprzętu: Lynx I lub Lynx II.
• Obsługę skompresowanych obrazów oraz formatów lnx, lyx, o i zip.
• Zapisywanie stanu gry wraz z podglądem oraz funkcję przewijania rozgrywki.
• Wierną emulację dźwięku z konfigurowalnym filtrem dolnoprzepustowym naśladującym oryginalny sprzęt.
• Wbudowany rejestrator muzyki w formacie VGM oraz wewnętrzną bazę danych do automatycznego rozpoznawania romów.

Najnowsza aktualizacja przynosi przede wszystkim usprawnienia w serwerze MCP i wbudowanym debuggerze, zaktualizowaną bazę kontrolerów gier oraz liczne poprawki błędów stabilności.

Oficjalne pliki instalacyjne dla różnych systemów operacyjnych oraz kody źródłowe projektu zostały udostępnione na platformie GitHub. Pełną listę zmian oraz pliki do pobrania znajdziecie na stronie wydań projektu.

Osoby zainteresowane rozwojem kodu źródłowego lub chcące zgłosić błędy mogą odwiedzić główny profil autora.

Na rynku wydawniczym pojawia się zupełnie nowa propozycja dla wszystkich entuzjastów retrokomputerów. Już we wtorek 23 czerwca 2026 roku zadebiutuje pierwszy numer drukowanego kwartalnika Atari Legacy. Magazyn będzie dostępny do kupienia na całym świecie wysyłkowo, a także fizycznie na półkach salonów Empik w całej Polsce.

To prawdopodobnie jedno z niewielu czasopism na świecie, które w całości powstaje na oryginalnym sprzęcie retro. Każda strona została złożona na komputerze Atari Falcon030, wyposażonym w kartę procesorową CT63 z układem 68060, interfejs CTPCI oraz kartę graficzną Radeon pracującą w rozdzielczości Full HD. Do łamania tekstu wykorzystano program Calamus SL.

W debiutanckim numerze czytelnicy znajdą mnóstwo ciekawych materiałów dotyczących historii, sprzętu oraz sceny. Wśród głównych tematów premierowego wydania znalazły się:

• Obszerny artykuł historyczny o polskiej demoscenie na 8-bitowe Atari.
• Recenzja gry Miracle Boy in Dragon Land.
• Wywiad z autorem wspomnianej produkcji, zdradzający kulisy powstawania tego tytułu.

Wszystkie szczegóły, pełny spis treści oraz opcję składania zamówień można znaleźć bezpośrednio na oficjalnej stronie wydawnictwa.

Po intensywnym okresie eliminowania błędów na różnych platformach, nowa wersja oprogramowania układowego oznaczona numerem 1.6.1 została oficjalnie wydana.

FujiNet to zaawansowany emulator wielu urządzeń peryferyjnych oraz bezprzewodowa karta sieciowa WiFi przeznaczona dla retrokomputerów. Pierwsza ukończona wersja sprzętowa powstała z myślą o 8-bitowych komputerach Atari, a obecnie trwają prace nad wsparciem dla kolejnych systemów. Elementem wyróżniającym to rozwiązanie jest urządzenie sieciowe, czyli NDEV. Pozwala ono starszym maszynom, które nie posiadają wystarczającej mocy obliczeniowej do obsługi stosu TCP/IP, na swobodną komunikację ze współczesnym internetem za pośrednictwem sieci bezprzewodowej. Twórcy przygotowali wirtualne adaptery dla wielu popularnych protokołów, wśród których znajdują się:

• TCP oraz UDP
• HTTP oraz bezpieczne HTTPS (SSL/TLS)
• FTP, TNFS oraz WebDAV
• SSH, TELNET oraz wbudowany parser JSON

Oprogramowanie układowe można zaktualizować za pomocą oficjalnego programu instalacyjnego. Pobierz odpowiednie narzędzie dla swojego systemu operacyjnego bezpośrednio z portalu GitHub.

Alternatywnie, użytkownicy mogą przeprowadzić cały proces bez instalacji dodatkowego oprogramowania. Sprawdź proste w obsłudze narzędzie działające bezpośrednio w przeglądarce.

Po blisko trzech latach oczekiwania światło dzienne ujrzała nowa wersja prawdopodobnie najpopularniejszego i najbardziej wieloplatformowego emulatora ośmiobitowych komputerów Atari oraz konsoli 5200. Projekt Atari800, rozwijany przez zespół doczekał się wydania oznaczonego numerem 6.1.0, które przynosi ogromną liczbę usprawnień i nowych funkcji.

Najważniejsze zmiany i nowości w tej edycji to:

• Pełne wsparcie dla SDL2, które stało się teraz głównym celem wyjściowym, oferując m.in. obsługę shaderów OpenGL, poprawione renderowanie oraz konfigurację przycisków kontrolera.
• Obsługa NetSIO oraz FujiNet, co pozwala na sieciowe SIO przez protokół UDP i łączność z urządzeniami FujiNet.
• Wsparcie dla kontrolerów typu paddle (wiosełka) w trybie SDL2 z niezależną konfiguracją osi i przycisków.
• Zreorganizowana konfiguracja joysticków, gdzie każdy z czterech portów Atari może mieć niezależnie przypisane źródło wejściowe.
• Obsługa nowych typów kartridży, w tym JCart oraz DCart, a także alternatywne mapowanie klawiszy dla gry Bounty Bob Strikes Back! na Atari 5200.
• Rozszerzenia API biblioteki libatari800, usprawnienia w monitorze oraz dodanie funkcji turbo i szybkiego zapisu/odczytu stanu.

Oficjalną listę zmian oraz pliki do pobrania zawiera strona z wydaniem. Wszystkich zainteresowanych rozwojem kodu źródłowego zapraszamy bezpośrednio na repozytorium projektu.

Dla miłośników 16-bitowców z rodziny Atari ST pojawiło się wyjątkowe narzędzie uruchamiane bezpośrednio w przeglądarce internetowej. Atari Floppy Image Toolkit łączy w sobie system zarządzania plikami, edytor dyskowy, emulator oraz aplikacje systemowe, a wszystko to podane w klasycznej oprawie wizualnej interfejsu graficznego GEM.

Aplikacja wspiera formaty ST, MSA oraz ZIP, pozwalając na jednoczesne załadowanie do 20 obrazów dyskietek. Wirtualna partycja systemowa oferuje dostęp do wielu przydatnych i znanych programów, między innymi:

• Narzędzia do podziału i scalania obrazów TOS ROM na potrzeby wypalania pamięci EPROM.
• Skaner antywirusowy sprawdzający sektory rozruchowe i pliki.
• Niskopoziomowy edytor sektorów z wbudowanym generatorem bootsektorów.
• Uniwersalny dekompresor obsługujący klasyczne metody pakowania z epoki.
• Panel mapujący geometrię dysku oraz bloki alokacji w czasie rzeczywistym.

Narzędzie wyposażono również w zaawansowaną przeglądarkę plików graficznych, przeglądarkę czcionek systemowych oraz moduł odtwarzania muzyki chiptune z emulacją układu Yamaha YM2149. Całość uzupełnia zintegrowany emulator Atari ST oparty na silniku EstyJS.

Odwiedź oficjalną stronę projektu i wypróbuj nowe narzędzie.

Ilmenit zaprezentował swój najnowszy projekt pod tytułem Delete Me Hard. Jest to strzelanka zręcznościowa, która przenosi graczy w świat abstrakcyjnej walki z wężem DELETE_ME. Gra, która zaczęła się jako żart na forum AtariAge, przekształciła się w rozbudowaną produkcję oferującą 30 poziomów wyzwań.

Rozgrywka opiera się na przetrwaniu i eliminacji segmentów węża, przy jednoczesnym zarządzaniu zasobami na arenie. Kluczowym elementem jest walka o żywność, która przyciąga przeciwnika, co pozwala na strategiczne sterowanie jego ruchem i tworzenie okazji do ataku.

Najważniejsze cechy gry:

• Kampania obejmująca 30 poziomów, w tym starcia z bossami.
• System ulepszeń pozwalający na rozwijanie statystyk postaci oraz broni.
• Tryb dla dwóch graczy z wydłużonym wężem i większą liczbą dronów.
• Dostęp do różnorodnych broni specjalnych, takich jak granaty, bumerangi czy pociski przebijające.

Więcej informacji oraz możliwość pobrania gry znajdziecie na stronie projektu. Historia powstania projektu opisana jest na forum AtariAge.