Na forum AtariAge pojawiła się nowa wersja alternatywnego oprogramowania dla popularnego kartridża A8PicoCart. Projekt o nazwie "eightbit Enhanced Firmware" (obecnie w wersji V2.7) bazuje na oficjalnym wydaniu z 3 listopada 2026 roku i wprowadza szereg usprawnień dla użytkowników 8-bitowego Atari.

Najważniejsze nowości i funkcje wprowadzone przez eightbit to:

• Rozbudowana nawigacja i zarządzanie plikami - obsługa katalogów zawierających tysiące pozycji (zniesienie limitu 255 plików), lista ulubionych (do 64 pozycji), historia 20 ostatnio uruchamianych gier, zapamiętywanie pozycji po restarcie oraz możliwość usuwania plików i folderów bezpośrednio z poziomu Atari.
• Personalizacja wyglądu - 12 wbudowanych motywów kolorystycznych, możliwość ręcznego dostosowania barw i jasności menu oraz wyłączenie trybu Attract Mode.
• Wbudowany odtwarzacz muzyki SAP - odtwarzanie utworów POKEY bezpośrednio z kartridża z obsługą wielu podutworów, licznikiem czasu, paskiem postępu, trybami powtarzania oraz wyświetlaniem informacji o autorze i systemie PAL/NTSC.
• Wygaszacze ekranu - m.in. animacja w stylu Matrix (cyfrowy deszcz ze znakami ATASCII) z możliwością ustawienia opóźnienia od 1 do 15 minut.
• Dodatkowe informacje - podgląd szczegółów plików, nagłówków kartridży CAR oraz ilości wolnego miejsca w pamięci urządzenia.

Projekt bazuje na oficjalnym oprogramowaniu A8PicoCart autorstwa electrotrains.

Szczegółowy opis wszystkich funkcji oraz pliki do pobrania znajdują się w wątku na AtariAge.

Ukazała się wersja 0.7.2 emulatora bm800xl, przeznaczonego dla komputerów Raspberry Pi. Projekt wyróżnia się tym, że działa bezpośrednio na sprzęcie (bare-metal), bez konieczności uruchamiania systemu operacyjnego Linux – po włączeniu zasilania użytkownik od razu widzi ekran 8-bitowego Atari.

Najważniejsze nowości i zmiany wprowadzone w wydaniu 0.7.2:

• Pełna obsługa klasycznych dżojstików ze złączem DB-9 – układ wyprowadzeń został przeprojektowany i dokładnie przetestowany.
• Poprawione działanie klawisza Caps Lock, który teraz wiernie odwzorowuje zachowanie klawisza CAPS z oryginalnego Atari.
• Możliwość dowolnego mapowania klawiszy konsolowych (w tym przycisku Reset) na inne klawisze klawiatury USB.
• Przygotowanie architektury emulatora pod przyszłą obsługę oryginalnej klawiatury Atari.

Pliki do pobrania znajdują się na stronie wydania w serwisie GitHub. Więcej informacji o projekcie.

Pojawiła się nowa wersja BMAtariST oznacznaczona numerem 0.1.1. Jest to ciekawy projekt pozwalający uruchomić emulator Hatari bezpośrednio na minikomputerach Raspberry Pi bez udziału systemu operacyjnego Linux.

Najnowsze wydanie skupia się na poprawie stabilności oraz eliminacji błędów zgłoszonych po premierze pierwszej wersji na realnym sprzęcie, takim jak Raspberry Pi 5.

Wśród najważniejszych zmian i naprawionych problemów wymienić trzeba:

• Poprawę zapisu ustawień na karcie SD – plik konfiguracyjny zapisywany jest teraz poprawnie dzięki obsłudze plików tymczasowych w pamięci, co eliminuje błąd braku obrazu TOS.
• Naprawę zapisu stanów maszyny na modelach ST lub Mega STE po skonfigurowaniu TT-RAM dla Atari TT.
• Zabezpieczenie przed zawieszaniem się maliny w przypadku uszkodzenia pliku zapisu stanu (state file).
• Optymalizację zarządzania pamięcią zapobiegającą jej wyczerpywaniu przy częstych zmianach emulowanego modelu Atari lub ładowaniu stanów.

Pełną listę zmian oraz pliki do pobrania znajdziesz na stronie projektu korzystając z oficjalnego wydania na GitHubie.

Ukazała się nowa odsłona emulatora NeoST oznaczona numerem 0.6.4. Projekt ten wyróżnia się unikalnym podejściem do emulacji Atari ST, stawiając na wierne odwzorowanie architektury sprzętowej układ po układzie. Zamiast traktować maszynę jak czarną skrzynkę, NeoST modeluje osobno każdy chip, w tym Shifter, YM2149, MFP 68901, kontroler stacji dysków WD1772, MMU/GLUE oraz Blitter, łącząc je wspólną magistralą pamięci i umożliwiając podgląd rejestrów oraz pamięci w czasie rzeczywistym.

Zmiany w wersjach 0.6.3 i 0.6.4 przynoszą szereg istotnych nowości i usprawnień:

• Wsparcie dla urządzeń USB poprzez emulację interfejsu NetUSBee, co pozwala na podłączanie wirtualnej klawiatury, myszy lub obrazów dysków z obsługą w trybie odczytu pod sterownikami USB4TOS.
• Wbudowany stos sieciowy NAT obsługujący protokoły IPv4 i IPv6, DHCP, DNS, TCP/UDP oraz przekierowanie portów bez konieczności stosowania zewnętrznych bibliotek pokroju libslirp czy GLib, dzięki czemu stosy sieciowe STinG oraz ENEC radzą sobie z pobieraniem stron WWW.
• Dalsze poprawki dokładności emulacji procesora, układu wideo, stacji dyskietek, portów szeregowych i dźwięku, co pozwoliło między innymi na uruchomienie gry Vroom Elite na emulowanym Atari STE.

Wydanie to stanowi ostatni krok przed wersją 0.6.5, która ma poprzedzić przejście na nowy rdzeń procesora POM68K.

Więcej szczegółów oraz pliki do pobrania można znaleźć na stronie projektu.

W latach 70. i na początku 80. Atari było prawdziwym synonimem gier z automatów, a wszystko za sprawą takich kultowych hitów jak Pong czy Asteroids. Zaraz potem, firma wypuściła pierwszą konsolę do gier, której udało się podbić świat. Ambicje firmy sięgały jednak znacznie dalej. W 1979 roku Atari wypuściło swój pierwszy 8-bitowy komputer - sprzęt zaprojektowany początkowo jako konsola, który rzutem na taśmę trafił do sklepów jako komputer osobisty.

Książka "At the End of the Rainbow" pokazuje, jak urządzenie, które najpierw próbowało zrzucić etykietę „konsoli z klawiaturą”, chwilę później stało się konsolą obwinianą o to, że jest po prostu zakamuflowanym komputerem.

Gdy na Zachodzie 8-bitowe Atari powoli odchodziło do lamusa, w innych częściach świata przeżywało swoją drugą młodość. Podbiło m.in. Chile, Europę Wschodnią, a przede wszystkim PRL, gdzie stanęło na czele cyfrowej rewolucji i dało impuls do rozwoju rodzimego rynku gier. Książka analizuje te zupełnie inne losy sprzętu po obu stronach żelaznej kurtyny, pokazując, jak historia Atari wywołała dyskusję o granicach między konsolą a komputerem oraz między beztroską rozrywką a „poważnymi” zastosowaniami.

Z wieńczącego książkę rozdziału dowiemy się z kolei, jak społeczność entuzjastów retro dała „małemu” Atari drugie życie. Dzięki archiwistom, twórcom gier, wydawcom fanzinów i demoscenie sprzęt ten żyje dziś dłużej, niż mogła wymarzyć sobie tworząca go korporacja.

Miło nam donieść, że książka ma dziś premierę, a więcej informacji można znaleźć na stronie wydawcy. Autor, Paweł Grabarczyk, zapewnia że wkrótce będzie też dostępna nieodpłatnie w otwartym dostępie.

Phaeron udostępnił kolejną kompilację testową swojego flagowego emulatora ośmiobitowych komputerów Atari. Wydanie Altirra 4.50 test 28 skupia się na usunięciu zauważonych błędów i drobnych usprawnieniach w obsłudze peryferiów oraz rozszerzeń.

Lista najważniejszych zmian w tej wersji obejmuje:

• Naprawiono awarię programu przy przełączaniu wewnętrznego dźwięku w 1400XL przez urządzenie modemu przy aktywnym stereo.
• Zaktualizowano wbudowany AltirraOS do wersji 3.50 z obejściem problemu kompilacji pod MADS 2.1.8 oraz 2.1.9 (poprawka w kodzie źródłowym, sam plik binarny poza numerem wersji pozostał bez zmian).
• Zmieniono algorytm losowej inicjalizacji pamięci statycznej RAM na wzorzec lepiej poddający się kompresji.
• Usunięto regresję związaną z szybką transmisją stacji dysków XF551 w trybie emulacji Generic.
• Poprawki w obsłudze VBXE: okno MEMAC A nie mapuje już nieprzypisanych stron w zakresie $D000-D7FF, a bity palety GTIA w rejestrze FEATURE_SELECT nie są już zatrzaskiwane na początku klatki obrazu.
• Dodano polecenia w menu interfejsu umożliwiające wymuszone zamknięcie otwartych plików powiązanych z urządzeniami hosta i PCLink oraz otwartych połączeń sieciowych modemu.

Więcej szczegółów oraz archiwum do pobrania można znaleźć na forum AtariAge.

Projekt zeST to otwarta implementacja komputerów Atari ST oraz STE przeznaczona dla układów FPGA z rodziny Xilinx Zynq-7000. Twórcy stawiają na maksymalną zgodność z oryginalnym sprzętem na poziomie cykli maszynowych, wykorzystując między innymi rdzeń procesora fx68k.

Najważniejszą nowością w udostępnionej właśnie wersji jest dodanie obsługi architektury Atari STE. Prace oparto na oryginalnych schematach płyty głównej, analizie układu GSTMCU oraz dokumentacji blittera, co pozwala już na uruchamianie zaawansowanych dem, takich jak We Were @ grupy Oxygene.

W nowym wydaniu wprowadzono szereg istotnych zmian:

• Wdrożenie architektury Atari STE ze statycznym miksowaniem kanałów audio YM2149 oraz DMA.
• Poprawki w logice blittera, w tym naprawa błędnego wstawiania bitów oraz miksowania w trybie SMUDGE.
• Optymalizacja bootowania z wirtualnego napędu GEMDOS bez zbędnych odwołań do stacji dyskietek.
• Korekty w kontrolerze WD1772 dotyczące rejestru statusu oraz obsługi flagi zabezpieczenia przed zapisem.

Więcej szczegółów technicznych zdradza wpis na stronie projektu. Osoby chcące uruchomić projekt na swoim sprzęcie odsyłamy do poradnika.

Znakomita gra Flob znana z 8-bitowego Atari doczekała się oficjalnej wersji działającej bezpośrednio w oknie dowolnej nowoczesnej przeglądarki internetowej.

Warto podkreślić, że projekt nie korzysta z tradycyjnej emulacji maszynowej. Cały silnik gry został napisany od podstaw w języku TypeScript, ze szczególnym naciskiem na zachowanie wierności względem oryginału:

• Oprawa wizualna oraz proporcje ekranu zostały odwzorowane w skali 1:1.
• Fizyka, logika poruszania się postaci oraz mechanika rozgrywki odpowiadają atarowskiemu pierwowzorowi.

Wersja przeglądarkowa przeszła już pierwsze testy, a autor czeka na opinie oraz ewentualne zgłoszenia błędów od społeczności. Zagrać można bezpośrednio na stronie.

Ukazała się wersja 0.6.9 projektu bm800xl, czyli kompletnego emulatora 8-bitowego Atari działającego bezpośrednio na sprzęcie Raspberry Pi w trybie bare-metal, bez pośrednictwa systemu Linux. Wystarczy włączyć zasilanie malinki, by natychmiast zobaczyć ekran Atari.

Wydanie to przynosi pokaźny zestaw usprawnień oraz poprawek wprowadzonych od wersji 0.5.9:

• Menu ekranowe OSD działa stabilnie w trybie statycznym i dynamicznym, a generowanie scanlines przestało obciążać układ; rysowanie ramki zajmuje teraz około 10 ms.
• Wyeliminowano problem z przycinaniem dźwięku przy zmianie proporcji obrazu oraz naprawiono błędy w obsłudze ustawień i zaktualizowano dokumentację.
• Dodano wsparcie dla przewodowego kontrolera 8BitDo Pro 2 w wersji Xbox.
• W menu pojawiła się opcja restartu Raspberry Pi, ograniczająca konieczność odłączania zasilania po modyfikacji konfiguracji.
• Wprowadzono skrót Shift+F10 realizujący cykl wyłączenia i włączenia zasilania emulatora.
• Przeprojektowano obsługę klawiatury i cyklu naciskania oraz zwalniania klawiszy, poprawiając mapowanie kombinacji Shift z kursorami w grach takich jak Robbo.
• Dodano powtarzanie klawiszy w OSD, ułatwiające przewijanie kursorami w górę i w dół.
• Długie listy plików w przeglądarce OSD sygnalizują możliwość przewijania symbolami strzałek.
• Skróty klawiszowe F10 oraz Shift+F10 działają bezpośrednio w OSD, co pozwala zrestartować maszynę zaraz po wybraniu obrazu dysku bez wychodzenia do menu głównego.

Pliki binarne oraz szczegóły zmian znajdziecie w oficjalnym repozytorium.

Zapraszamy do pobrania najlepszych gier, wybranych jako TOP 3 tegorocznego konkursu ABBUC Software Contest. 

• Pierwsze miejsce wywalczył MatoSimi za sprawą wciągającej gry logiczno-zręcznościowej Spectrum Gem. 
• Drugą lokatę zdobył 8-Bit Junkie z platformówką Dimo's Castle. 
• Trzecie miejsce na podium przypadło Shantiemu za Mariana.

Gorąco zachęcamy do załadowania plików na prawdziwy sprzęt za pomocą stacji dysków czy urządzeń pokroju FujiNet i SIO2SD. Zapraszamy do testowania i własnej oceny. Czy tegoroczne podium pokrywa się z Waszymi odczuciami, a może to inny tytuł skradł Wasze joysticki?