Pojawiło się nowe, niezwykle interesujące narzędzie dla programistów tworzących na 8-bitowe komputery Atari. actionc to napisany w języku Rust kompilator skrośny (cross-compiler) dla kultowego języka Action! Pozwala on na wygodne pisanie kodu na współczesnym komputerze i kompilowanie go bezpośrednio do formatu wykonywalnego dla Atari.

Projekt znajduje się w fazie aktywnego rozwoju. Autor skupił się na kompatybilności na poziomie zachowania kodu źródłowego, układu pamięci oraz poprawnego uruchamiania istniejących programów. Kompilator oferuje dwa główne tryby pracy: ścieżkę kompatybilności dla klasycznego oprogramowania oraz ścieżkę zoptymalizowaną dla obecnie utrzymywanych projektów.

W pakiecie znajduje się również przydatne narzędzie pomocnicze, które automatyzuje proces testowania. Pozwala ono na szybką kompilację programu, umieszczenie go na bootowalnym obrazie ATR z systemem MyDOS i natychmiastowe uruchomienie w emulatorze atari800 z podłączonym obrazem kartridża Action! w celu obsługi bibliotek rezydentnych.

Główne cechy i wspierane funkcje kompilatora to:

• Generowanie plików wykonywalnych Atari oraz listingów kodu 6502 z naniesionymi komentarzami z kodu źródłowego.
• Pełne wsparcie dla oryginalnego stylu zapisu kodu Action!, znanego z historycznych publikacji i programów.
• Obsługa zaawansowanych elementów składni, takich jak jawne rzutowanie typów, typowane wskaźniki do funkcji oraz bezpośrednie wartości adresów.

Wszystkich zainteresowanych rozwojem tego projektu odsyłamy bezpośrednio do kodu źródłowego i dokumentacji, które zawiera oficjalne repozytorium.

Z ogromnym smutkiem i żalem przyjęliśmy wiadomość, że 12 lipca 2026 roku odszedł od nas Tomasz Pecko, znany na scenie jako Pecuś. Urodzony 1 lutego 1973 roku, z zawodu był pracownikiem Telewizji Polskiej, a z zamiłowania niezwykle utalentowanym elektronikiem i programistą, który na zawsze zapisał się w historii polskiej społeczności atarowskiej.

Pecuś na początku lat dziewięćdziesiątych dokonał rzeczy, którą wielu uważało wówczas za niemożliwą, przełamując powszechną opinię, że 8-bitowe komputery nie są w stanie odtwarzać amigowych plików muzycznych w formacie MOD. Był twórcą pierwszego playera modułów na małe Atari, czyli SoundTracker Playera.

Swoją przygodę ze sceną zaczynał w rodzinnym Zambrowie, będąc członkiem lokalnej grupy CCZ (Copy Crew Zambrów). Po latach przerwy powrócił do swojej pasji, łącząc siły z Pirxem, aby stworzyć niezwykle dopracowaną, 8-bitową wersję klasyka Scorched Earth.

Rodzinie, przyjaciołom oraz wszystkim bliskim Tomasza składamy najgłębsze wyrazy współczucia. Pamięć o jego wkładzie w rozwój naszej sceny pozostanie żywa na zawsze.

Pojawiła się nowa wersja narzędzia TNFS Multitenant oznaczona numerem 0.2.1. Projekt ten powstał na bazie istniejącego serwera FujiNetWIFI/tnfsd, co pozwoliło na wykorzystanie sprawdzonych rozwiązań i rozszerzenie ich o zaawansowane funkcje wieloużytkownikowe. Jest to znakomite rozwiązanie dla osób korzystających z interfejsu FujiNet, które chcą w łatwy i wygodny sposób wymieniać pliki pomiędzy swoim Atari a komputerem PC.

Głównym założeniem projektu było rozbudowanie oryginalnego kodu o bezpieczny panel zarządzania oraz obsługę wielu kont. W najnowszym wydaniu autor wprowadził szereg istotnych ulepszeń i funkcjonalności:

• Rejestracja oraz logowanie użytkowników z izolacją sesji.
• Osobny, wydzielony katalog dla każdego założonego konta na serwerze.
• Uwierzytelnianie TNFS przy użyciu dedykowanego login oraz osobnego tokenu bezpieczeństwa.
• Wygodny panel WWW umożliwiający wysyłanie, pobieranie, usuwanie, zmianę nazw plików oraz tworzenie nowych katalogów.
• Możliwość ustawiania limitów przestrzeni dyskowej dla poszczególnych użytkowników.
• Konfigurowalny tryb pracy TNFS: tylko do odczytu lub z pełną możliwością zapisu danych.
• Panel administratora pozwalający na zarządzanie kontami, w tym ich blokowanie, aktywowanie oraz kontrolowanie globalnej rejestracji.
• Dwuwarstwowy interfejs użytkownika dostępny w języku polskim oraz angielskim.
• Integracja systemowa w postaci gotowej usługi systemd, a także dedykowany instalator i aktualizator ułatwiający wdrożenie serwera.

Warto podkreślić, że panel zarządzania oraz sam serwer TNFS operują bezpośrednio na tych samych katalogach. Oznacza to, że dowolny plik przesłany przez przeglądarkę internetową staje się natychmiast widoczny i gotowy do użycia na Atari przez protokół TNFS. Wszelkie zmiany uprawnień, limitów czy tokenów są automatycznie aplikowane przy kolejnym montowaniu udziału sieciowego.

Projekt cały czas znajduje się w fazie rozwojowej, jednak jego bazowe funkcje są już w pełni stabilne i gotowe do testów. Całe repozytorium kodu oraz pliki instalacyjne są publicznie dostępne dla każdego zainteresowanego.

Więcej informacji oraz kod źródłowy znajdziecie bezpośrednio w repozytorium autora.

Zakończyła się kolejna edycja zlotu Lost Party, który w dniach 9-12 lipca zgromadził w Licheniu Starym fanów 8-bitowych platform. Organizatorzy udostępnili już kompletny stuff oraz materiały wideo z tegorocznego wydarzenia.

Uczestnicy imprezy oraz osoby śledzące relację online mogli podziwiać mnóstwo świetnych prac. Prawdziwą ozdobą tegorocznych konkursów okazało się nowe demo grupy Agenda zatytułowane Level. Poza głównymi konkurencjami compo, na stronie pojawiły się również zapisy wideo z turniejów growych, prezentacji oraz koncertów, które na scenie dali:

• AdamStan84
• Gregfeel/Lepsi De

Liczba zgłoszonych produkcji przerosła oczekiwania, dlatego wszystkich zainteresowanych szczegółowymi rezultatami rywalizacji odsyłamy bezpośrednio do oficjalnego źródła. Pełne wyniki oraz pliki do pobrania znajdziecie na stronie głównej zlotu.

Na scenie Atari Jaguar pojawiła się niezwykle obiecująca produkcja zatytułowana Jagracer. Jest to dynamiczna gra wyścigowa w stylu niezapomnianego OutRun, oferująca teksturowaną grafikę oraz płynną rozgrywkę bezpośrednio na niemodyfikowanym, klasycznym sprzęcie z 1993 roku.

Projekt wyróżnia się niskopoziomowym podejściem do architektury konsoli. Autor twierdzi, że napisał cały kod w asemblerze, bez użycia gotowych silników czy oprogramowania pośredniczącego, zaprzęgając do pracy wszystkie procesory Jaguara. Główne cechy gry to:

• Pięć zróżnicowanych biomów, w tym pustynia, przełęcz alpejska oraz miejski tunel.
• Zaawansowany silnik graficzny wykorzystujący procesor Tom oraz Blitter do rysowania i teksturowania drogi oraz otoczenia.
• Syntezator dźwięku mieszczący się w zaledwie 8 KB pamięci RAM procesora Jerry, generujący na żywo muzykę, odgłosy silnika oraz cyfrową mowę.
• Wykorzystanie natywnego trybu kolorów CRY oraz zmieszczenie całości w zaledwie 1 MB pamięci ROM.

Gra została w pełni przetestowana na prawdziwym sprzęcie, a autor udostępnił już publiczną wersję demonstracyjną do pobrania. W sieci można również obejrzeć materiał wideo prezentujący rozgrywkę w akcji.

Zapraszamy do zapoznania się z oficjalnym materiałem na kanale YouTube. Więcej informacji, a także pliki z demem do pobrania znajdziecie na oficjalnej stronie projektu.

Sfotty Pie to dynamicznie rozwijający się zestaw narzędzi stworzonych z myślą o procesorze 6502, który napędzał legendarne komputery z rodziny Atari 8-bit. Projekt, którego autorem jest cyco130, doczekał się właśnie nowej wersji przynoszącej mnóstwo usprawnień oraz świetną aplikację webową.

W skład ekosystemu Sfotty Pie wchodzą obecnie pakiety emulujące sam procesor z dokładnością co do cyklu zegara, emulator hipotetycznego systemu opartego na 6502 oraz headless emulator Atari o nazwie sfotty-pie/a8. Najnowsza aktualizacja przynosi zmiany, wśród których warto wymienić:

• Tryb Couch picker – nowe polecenie otwierania biblioteki gier, które można przypisać do przycisku dżojstika, aby wybierać ulubione tytuły bez wstawania z kanapy.
• Poprawki w obsłudze plików XEX.
• Możliwość remappingu kontrolerów osobno dla każdego podłączonego urządzenia.
• Rozbudowane ustawienia wyświetlania obrazu, w tym overscan, mieszanie ramek oraz parametry palety osobno dla systemów NTSC i PAL.
• Znaczny wzrost kompatybilności w teście Acid800 – wynik to teraz aż 48/57 punktów.
• Dodanie brakujących trybów układu GTIA oraz przełącznika CTIA/GTIA w ustawieniach sprzętowych.
• Zaimplementowanie precyzyjnego timingu zapisu do rejestrów GTIA w trakcie wyświetlania linii .

Dla osób chcących od razu sprawdzić działanie systemu przygotowano aplikację Sfotty Pie A8 Web. Wszystkich programistów i ciekawskich odsyłamy do pełnego kodu źródłowego. Oficjalne repozytorium projektu jest dostępne w serwisie GitHub.

Organizatorzy Lost Party 2026 opublikowali oficjalny harmonogram tegorocznej edycji. Impreza odbędzie się w Licheniu Starym, oferując uczestnikom doskonałą lokalizację nad jeziorem, bogatą bazę noclegową oraz przestronną salę. Na odwiedzających czekają tradycyjne konkursy na demo, intro, grafikę oraz muzykę.

Poniżej przedstawiamy szczegółowy timeline wydarzenia:

• Czwartek, 9 lipca: od godziny 12:00 nastąpi otwarcie party-place, natomiast o 20:00 odbędzie się oficjalne otwarcie zlotu.
• Piątek, 10 lipca: popołudnie upłynie pod znakiem ciekawych prelekcji. O 17:00 Kroll opowie o historii magazynu Atari Legacy, a godzinę później Pajero zaprezentuje temat MariaECI. Wieczorem wystartuje turniej w grę Dyna Blaster, tradycyjny grill oraz koncert muzyki elektronicznej w wykonaniu AdamStan84.
• Sobota, 11 lipca: to najbardziej intensywny dzień. Do godziny 12:00 można zgłaszać prace konkursowe. Następnie odbędą się wykłady o tematyce neoretro, kondycji demosceny oraz debata o sztucznej inteligencji. Popołudniu zaplanowano turniej w grę Snail Run na matach, a od godziny 21:15 rozpoczną się główne konkursy, po których zagra Gregfeel.
• Niedziela, 12 lipca: o godzinie 10:00 poznamy oficjalne wyniki, a zamkniecie zlotu przewidziano na godzinę 14:00.

Wszystkie szczegóły dotyczące dojazdu, noclegów oraz regulaminu konkursów znajdziecie na oficjalnej stronie wydarzenia.

Larek opublikował nową wersję swojej gry Drwal, oznaczoną numerem 1.3. Ta produkcja to bezpośredni efekt kilkudziesięciu lekcji programowania, które autor prowadził na żywo dla społeczności zgromadzonej wokół 8-bitowych komputerów.

W najnowszym wydaniu autor wprowadził kilka istotnych poprawek i usprawnień, które wpływają na komfort rozgrywki. Najważniejsze zmiany obejmują:

• Drobne korekty w generowaniu gałęzi, dzięki czemu nie będą już pojawiać się masowo jedna za drugą po tej samej stronie pnia.
• Poprawiony algorytm generowania gniazd os, które do tej pory pojawiały się zbyt losowo, czasami uniemożliwiając graczowi ich zebranie.
• Zmodyfikowany system skalowania stopnia trudności, co powinno przełożyć się na przyjemniejszą, nieco łatwiejszą rozgrywkę i pozwoli na osiąganie lepszych wyników.
• Nowe zabezpieczenie zapisu tabeli rekordów, które sprawdza obecność dyskietki przed próbą zapisu danych.

Download: wersja wykonywalna, obraz dyskietki.

Osoby zainteresowane kulisami powstawania tego tytułu mogą prześledzić cały proces tworzenia kodu. Pełna playlista z zapisami wszystkich lekcji programowania jest dostępna na platformie YouTube.

Pojawił się niezwykle ciekawy projekt, który łączy klasyczne maszyny z najnowszą technologią. Program o nazwie FujiGPT zmienia standardowe Atari XL/XE w terminal do czatowania z nowoczesnymi dużymi modelami językowymi przy użyciu urządzenia FujiNet.

Aplikacja wykorzystuje interfejs kompatybilny z OpenAI, dzięki czemu współpracuje z rozwiązaniami takimi jak Ollama, LM Studio, llama.cpp, OpenRouter czy samo OpenAI. Narzędzie oferuje zaawansowane funkcje, dopasowane do możliwości ośmiobitowego sprzętu:

• Obsługa rozmów wieloturowych z automatycznym przycinaniem historii i wskaźnikiem zużycia pamięci kontekstu.
• Wykorzystanie dodatkowej pamięci RAM w komputerach takich jak 130XE do przechowywania do 64 KB historii rozmowy.
• Zapisywanie czterech profili konfiguracyjnych bezpośrednio w pamięci FujiNet, co pozwala na szybką zmianę asystentów klawiszem SELECT.
• Bezpieczne połączenia HTTPS dzięki szyfrowaniu TLS realizowanemu przez procesor ESP32 wbudowany w FujiNet.
• Konwersja znaków UTF-8 na standard ATASCII, filtrowanie emotikonów oraz obsługa sekwencji wielobajtowych.
• Automatyczne wykrywanie rozszerzenia GTIA2RGB, umożliwiające pracę w trybie 80 kolumn, z płynnym efektem tęczy na pasku tytułowym.
• Możliwość przeglądania historii rozmowy oraz funkcja przechwytywania bloków kodu i zapisywania ich jako listingu ATASCII.

Do uruchomienia programu wymagany jest komputer Atari XL/XE z minimum 64 KB pamięci RAM, interfejs FujiNet ze skonfigurowanym dostępem do sieci bezprzewodowej oraz dostęp do odpowiedniego serwisu sieciowego z modelami AI. Więcej informacji można znaleźć na platformie GitHub.

Podczas spotkania "Bitte 8-bit" ogłoszone zostały oficjalne wyniki tegorocznych edycji konkursów organizowanych przez niemiecki klub ABBUC - Application Software Contest oraz Creative Contest 

W konkursie Creative Contest bezkonkurencyjny okazał się autor skrywający się pod pseudonimem Buddy, który zajął wszystkie miejsca na podium. Klasyfikacja punktowa i nagrody w tej kategorii wyglądają następująco:

• Pierwsze miejsce zdobył obraz zatytułowany "ABBUC Creativity Contest 2026", który uzyskał 112 punktów i nagrodę finansową w wysokości 250 euro.
• Drugie miejsce przypadło pracy graficznej "Im Aether hört Dich niemand schreien", która uzbierała 101 punktów.
• Trzecią lokatę zdobył utwór muzyczny o tym samym tytule "Im Aether hört Dich niemand schreien", zdobywając w głosowaniu 98 punktów.

Równolegle rozstrzygnięto Application Contest, gdzie zgłoszone programy oceniano w specjalnych kategoriach jakościowych. Na podium znaleźli się:

• Projekt o nazwie FujiSan, którego autorem jest Paulo Garcia. 
• Narzędzie Ditherlab stworzone przez Amaroka
• Program CharActor, którego twórcą jest Christian "Irgendwer" Krüger. 

Więcej szczegółów oraz oficjalną prezentację z wynikami można zobaczyć na dedykowanej stronie z prezentacją. Oryginalny komunikat znajduje się bezpośrednio na stronie klubu ABBUC.